Sa tinh hoàn là một bệnh lý nghiêm trọng gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe sinh sản của nam giới. Hãy cùng tìm hiểu bệnh lý này thông qua bài viết dưới đây nhé!
1Sa tinh hoàn (xệ tinh hoàn) là gì?
Tinh hoàn là một trong các cơ quan chính trong hệ sinh sản ở nam giới đóng vai trò hình thành, sản xuất tinh trùng và điều hòa các hormone sinh dục trong cơ thể.
Sa tinh hoàn là tình trạng bìu bị chảy xệ nhiều đến nỗi dài hơn dương vật trong trạng thái không cương cứng. Bệnh lý biểu hiện qua việc bìu bị dãn ra, chảy xệ không thể co gói tinh hoàn vào trong được. Tuy nhiên, đây có thể là một trạng thái sinh lý khi bìu co dãn để cân bằng nhiệt độ lý tưởng nhằm tạo ra tinh trùng (khoảng 34 độ C). [1]
Sa tinh hoàn thường biểu hiện qua triệu chứng chảy xệ tinh hoàn
2Nguyên nhân
Nhiệt độ
Để đảm bảo điều kiện nhiệt độ phù hợp cho tinh hoàn hoạt động bình thường, bìu thường có cơ chế co lại khi lạnh và giãn ra khi nóng. Trong đó, nhiệt độ tốt nhất cho tinh hoàn hoạt động là khoảng 34 độ C.
Do đó, khi nhiệt độ ngoài trời cao, bìu thường có xu hướng giãn ra để tỏa nhiệt giúp cho môi trường bên trong tinh hoàn được ổn định để tinh hoàn phát triển và hoạt động. [1]
Khi nhiệt độ ngoài trời cao, bìu thường có xu hướng giãn ra để tỏa nhiệt
Bẩm sinh
Nguyên nhân gây sa tinh hoàn có thể do một số tình trạng bẩm sinh như: [1]
- Da bìu quá rộng: sa tinh hoàn xảy ra do da bìu có kích thước lớn nên không thể ôm sát được tinh hoàn gây nên tình trạng chảy xệ tinh hoàn.
- Kích thước tinh hoàn quá to: việc tinh hoàn có kích thước quá lớn khiến bìu không thể co lại như bình thường, từ đó khiến tinh hoàn bị sa xuống.
Bìu quá rộng có thể là nguyên nhân gây sa tinh hoàn ở trẻ em
Sự lão hoá
Ở người nam lớn tuổi, quá trình lão hóa diễn ra là điều khó tránh khỏi. Trong đó, tình trạng sinh lý này có thể trực tiếp là nguyên nhân khiến cho phần da bìu trở nên kém đàn hồi và dễ bị chảy xệ gây sa tinh hoàn. [2]
Quá trình lão hóa khiến cho phần da bìu trở nên kém đàn hồi và dễ bị chảy xệ
Một số bệnh lý ở tinh hoàn
Ngoài các nguyên nhân trên thì sa tinh hoàn còn là hậu quả của nhiều bệnh lý như: [2]
- Giãn tĩnh mạch thừng tinh: đây là bệnh lý giãn búi tĩnh mạch ở tinh hoàn, một khi búi tĩnh mạch này xoắn lại sẽ gây đau, sưng tấy tinh hoàn.
- Viêm tinh hoàn: đây là bệnh lý viêm tại tinh hoàn do nguyên nhân nhiễm khuẩn hoặc do vi-rút như viêm tinh hoàn quai bị. Triệu chứng phổ biến là sưng đỏ, phù nề tinh hoàn kèm theo các dấu hiệu như sốt, đau nhức tinh hoàn, chảy mủ từ lỗ sáo dương vật.
- Viêm mào tinh hoàn: đây là bệnh lý viêm nhiễm và sưng tấy ở vùng bìu, chảy xệ xuống. Ngoài ra, người bệnh còn có các triệu chứng như đau tinh hoàn, nhất là khi xuất tinh hoặc đi tiểu kèm theo tình trạng chảy dịch mủ ở dương vật.
- Xoắn tinh hoàn: bệnh xảy ra do tinh hoàn tự quay quanh trục xoắn lại gây tắc nghẽn mạch máu nuôi tinh hoàn khiến người bệnh cảm thấy đau tức dữ dội. Điều này khiến ứ đọng máu ở tinh hoàn gây sưng nề và sa tinh hoàn.
- Ung thư tinh hoàn: đây là bệnh lý khá hiếm gặp nhưng lại là căn bệnh ác tính có khả năng khiến bệnh nhân tử vong nếu không can thiệp kịp thời. Ung thư tinh hoàn khiến cho người bệnh có cảm giác bìu có cảm giác nặng, đau, sa tinh hoàn xuống dưới.
Sa tinh hoàn còn là biến chứng của bệnh lý xoắn tinh hoàn
3Dấu hiệu của sa tinh hoàn
Bệnh lý sa tinh hoàn có thể dễ dàng nhận biết bằng mắt thường thông qua các dấu hiệu như: [2]
- Bìu sưng phồng và chảy xệ khiến bìu bị biến dạng.
- Đau bộ phận sinh dục, đặc biệt là tinh hoàn. Đau nhiều hơn khi sờ nắn hoặc vận động.
- Đau vùng bụng dưới ở vị trí dưới rốn.
- Mệt mỏi, uể oải, thiếu năng lượng, buồn nôn và nôn.
4Khi nào cần gặp bác sĩ
Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ
Sa tinh hoàn là một tình trạng gây ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe cũng như chức năng sinh sản của nam giới trẻ tuổi. Do đó, khi cảm thấy bìu bị xệ, tinh hoàn sa xuống dưới bất thường cùng với một số triệu chứng như đau ở tinh hoàn, đau vùng bẹn hoặc vùng đáy chậu, sốt, mệt mỏi,... bạn nên đến gặp bác sĩ để thăm khám. [2]
Khi bạn mắc phải các triệu chứng như đau ở tinh hoàn thì bạn nên đi khám bác sĩ ngay
Nơi khám chữa sa tinh hoàn uy tín
Khi có dấu hiệu nghi ngờ sa tinh hoàn, bạn cần đến cơ sở y tế gần nhất hoặc các bệnh viện uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời, bạn có thể tham khảo một số bệnh viện uy tín sau:
- TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược TP. Hồ Chí Minh, Bệnh viện Bình Dân,...
- Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Quân đội 108,...
5Các cách điều trị sa tinh hoàn
Một số bài tập giúp cải thiện
Một số bài tập giúp ngăn ngừa tình trạng tinh hoàn bị chảy xệ, giúp giữ tinh hoàn hiệu quả như: [2]
- Bài tập Kegel: bài tập này sử dụng bằng cách co đều đặn cơ mu cụt như đang chặn đứng dòng nước tiểu đang chảy bằng cách siết chặt cơ sàn chậu và giữ từ 3 - 5 giây rồi thả lỏng, sau đó lặp lại khoảng 10 lần và thực hiện 3 cữ mỗi ngày. Bài tập này giúp cải thiện sức khỏe của cơ sàn chậu và ngăn ngừa sa tinh hoàn.
- Giữ tinh hoàn: thực hiện bằng cách giữ tinh hoàn bằng một tay và kéo xuống dưới để kích hoạt cơ mu cụt, thực hiện 5 phút mỗi ngày để ngăn ngừa sa tinh hoàn. Cơ mu cụt có chức năng kiểm soát sự xuất tinh và thời gian quan hệ tình dục cũng như hỗ trợ kiểm soát lưu lượng dòng nước tiểu.
Bài tập Kegel giúp cải thiện sức khỏe của cơ sàn chậu
Giữ cho da khoẻ mạnh
Nguyên nhân sa tinh hoàn có thể là do da bìu bị chảy xệ. Do đó, giữ cho da bìu luôn khỏe mạnh và đàn hồi sẽ giúp ngăn ngừa được tình trạng sa tinh hoàn.
Một số cách giúp làm chậm quá trình lão hóa cho da như: [2]
- Hạn chế để vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
- Hạn chế sử dụng rượu bia và thuốc lá.
- Duy trì cân nặng phù hợp.
- Chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ chất dinh dưỡng.
Phẫu thuật
Khi tinh hoàn bị sa quá mức và không thể điều trị bằng các biện pháp thông thường thì bác sĩ phải tiến hành phẫu thuật để khắc phục tình trạng bệnh.
Một số biện pháp phẫu thuật như phẫu thuật tạo hình bìu, loại bỏ phần da thừa bị chảy xệ hoặc phẫu thuật dựa vào nguyên nhân gây sa tinh hoàn như giãn tĩnh mạch thừng tinh, xoắn tinh hoàn hoặc loại bỏ khối u ở tinh hoàn.. [2]
Phẫu thuật được áp dụng trong trường hợp tinh hoàn bị sa quá mức
6Cách phòng ngừa sa tinh hoàn
Sa tinh hoàn có thể do quá trình lão hóa, do đó không thể ngăn chặn hoàn toàn bệnh này là điều không thể. Tuy nhiên, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau đây để làm chậm quá trình này: [1]
- Uống đủ nước, khoảng 1.5 - 2 lít/ngày.
- Thường xuyên tập thể dục thể thao và cần chú ý an toàn, tránh bị chấn thương ở vùng kín, đặc biệt là tinh hoàn.
- Hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá
- Đảm bảo chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, có thể bổ sung thêm vitamin và khoáng chất như vitamin A, vitamin C, vitamin E,... và axít béo như omega-3.
Hạn chế hút thuốc lá là một cách làm giảm nguy cơ mắc bệnh lý sa tinh hoàn
Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin bổ ích về bệnh lý sa tinh hoàn. Mong rằng qua bài viết, bạn có thể bảo vệ bản thân khỏi bệnh lý sa tinh hoàn bằng cách thực hiện tốt các biện pháp phòng tránh. Nếu bạn cảm thấy bài viết hay hãy chia sẻ cho bạn bè và gia đình cùng tham khảo nhé!
